Office of Crime Victim Services
Tej Cai Muaj thiab Cov Kev Pab rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Pom Kev Phem Kawj
Back to For Victims
Cov Ntsiab Lus Tseem Ceeb Hauv Phau Me Nyuam Ntawv
♦ Qhov Mob Nyuab Tsis Muaj Leej Twg Pom Paub Txog (The Invisible Wound)
♦ Kev Coj Tom Qab Ib Qho Kev Phem Kawj (Coping after the Crime)
♦ Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Assistance for Victims and Witnesses)
♦ Cov Neeg Raugua Phem Rau Cov Cai (Crime Victims' Rights)
♦ Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj Cov Cai (Witnesses' Rights)
♦ Txoj Kev Hais Plaub Ntug Ntawm Cov Neeg Laus (The Criminal Justice System)
♦ Ntawv Khoo Kom Tuaj TimTsev Hais Plaub thiab Kev Sib Hais hauv Tsev Hais Plaub (Subpoenas and the Court Process)
♦ Ua Lav Tham hauv Tsev Hais Plaub (Testifying in Court)
♦ Tom Qab Txhaum Lawm (After Conviction)
♦ Kev Tsib Nuj Nqis Nyiaj Xiam Rov Qab (Recovering Costs)
♦ Ua Li Cas Txog Cov Neeg Sau Xov Xwm Tawm (Dealing With the Media)
♦ Lwm Cov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Other Services Available to Crime Victims)
♦ Ntawv Qhia Txog Tej Yam Ua Txhaum Kev Cai Me (Misdemeanor Chart) - PDF
♦ Ntawv Qhia Txog Tej Yam Ua Txhaum Kev Cai Loj (Felony Chart) - PDF
♦ Ntaub Ntawv Ntsiab Lus Txhais (Glossary)
Nab Ntawv Qhib
Lub sij hawm tom qab ib qho kev phem kawj (crime) yog ib lub caij nyuab heev. Rawm tias txhua tus neeg nyias coj nyias txawv los, ntau tus neeg raug ua phem rau (victims) thiab cov neeg pom tej kev phem kawj (witnesses) kuj tau hais tawm tias lawv muaj kev ceeb loj, tsis paub xav tog twg, zoo li ib ce loog tag, ntseeg tsis tau txog qhov kev phem kawj ntawd, chim siab nyob tsis tswm, los yog lwm yam kev nyuab siab tom qab ib qho teeb meem tshwm sim. Tej zaum koj kuj muaj tej qho kev xav zoo li no, ntxiv rau qhov txhawj txog neeg lub ce raug mob raug nkeeg, nyiaj txiag, thiab lwm yam kev txhawj xeeb nyuab siab nyob rau ntawm qhov kev phem kawj.Tsis tas li xwb, txoj kev hais plaub ntug (the criminal justice system) kuj yuav toob kas kom koj koom tes nrog rau tsev hais plaub, es kom tus neeg los yog cov neeg ua qhov kev phem ntawd thiaj li yuav los mus lees lav txhaum nws (lawv) lub txim ntawd qhov kev phem kawj.
Nws kuj yog ib qho kev nyuab siab heev, tab sis kuj muaj kev pab. Yog tias koj yog ib tug neeg raug ua phem rau (crime victim) nyob hauv lub xeev Wisconsin, koj muaj tej cai (rights) uas yuav pab kom koj ua tau tej yam raws li siab xav (certain previliges) thiab kev pab saib xyuas (protections), cov no yuav muab sau qhia me ntsis nyob rau phau me nyuam ntawv no. Tsis tas li, cov neeg raug tej kev phem kawj nyob rau lub xeev Wisconsin yuav tsum tau kev pab kom ncaj ncees (fairness), loj sib luag (dignity), thiab muaj kev nav thwm (respect) txog ntawm lawv tus kheej (privacy).
Phau me nyuam ntawv no yog tsim kom muaj los qhia koj txog tej cai koj muaj seb yuav siv lawv ua hauj lwm pab koj li cas, thiab seb yuav tiv tauj hu rau leej twg txog tej kev pab muaj. Nws ntxiv mus yuav muaj qhia rau koj txog txoj kev hais plaub ntug qhia rau koj txog qhov yuav muaj thaum koj mus rau tim tsev hais plaub, yuav npaj li cas mus hais lus hauv tsev hais plaub, thiab seb yuav muaj dab tsi tom qab ntawd. Nws yuav muaj ib co ntawv ntsiab lus txhais (glossary) nyob rau tom qab qhia txog cov lus siv heev nyob rau hauv txoj kev hais plaub ntug. Phau me nyuam ntawv no yuav qhia tsis tau tseeb txog koj cov cai seb yuav siv ua li cas (legal advice).
♦ ♦ ♦
Qhov no yog ib qho teeb meem uas tsis muaj leej twg yuav npaj rau, tsis tau npaj rau, yij tsis paub tias yuav tig rau leej twg los yog qhov twg.
--ib tug neeg raug ua phem rau (a victim)
[Top]
Qhov Mob Nyuab Tsis Muaj Leej Twg Pom Paub Txog
Kev phem (crime) feem ntau txo tau ib tug neeg qhov kev ntseeg cia siab (trust) rau tej ub tej no nyob ib puag ncig ntawm nws thiab ua rau nws zoo li pab tsis tau nws tus kheej hauv nws lub neej. Qhov tsis zoo no feem ntau zoo li ib qho mob yam tsis muaj leej twg pom nyob rau ntawm tus neeg raug kev phem lub neej.
Zoo li ib qho mob nyob rau ntawm ib tug neeg lub cev uas yuav tsum siv caij nyoog ntev nws mam li zoo huv, qhov mob no tsis muaj leej twg pom paub txog yuav tsum yog lub cai lub nyoog thiaj qhia tau. Qhov yuav rov qab zoo raws li siab xav nws kuj txawv ib tug neeg rau ib tug neeg. Tej zaum nws kuj yuav siv li ob peb vas thiv los yog ob peb hlis mas tug neeg thiaj li yuav rov qab coj tau tus li qub (emotional balance). Sij hawm thiab kev tau taub yog ob qho tseem ceeb heev thaum muaj kev nyuab siab thiab kev pauv nyob rau thaum muaj ib qho kev phem heev kawj rau ib tug neeg.
Rau tej co neeg raug ua phem rau, yog muaj kev sib tham txog qhov kev phem thiab seb nws ua li cas rau lawv lub neej nws kuj yog ib qho kev pab. Lwm cov neeg raug ua phem rau kuj tsis kam hais dab tsi tawm txog qhov kev phem ntawd seb nws pauv lawv lub neej li cas lawm. Nws yog ib qho tseem ceeb heev uas yuav tsum tau muab caij thiab sij hawm kom ntau txaus raws li toob kas, rau tus neeg mam li maj mam qhia tawm seb nws raug ua phem li cas rau. Tej zaum tus neeg kuj yuav toob kas ua twb zoo xav thiab qhia txog qhov kev phem ntawd ob peb zaug. Cov neeg raug ua phem rau no yuav tsum tau kev pab-tsis txhob raug cem hais lus tsis zoo rau. Lawv toob kas kev pab thiab tau taub los ntawm lawv tsev neeg thiab tej muj sawv daws txog qhov ib tug neeg nyias toob kas nyias sij hawm maj mam zoo thiab tsis muaj leej twg yuav rov qab zoo raws tib lub caij xwb.
♦ ♦ ♦
Thaum muaj ib tug neeg tau raug ua phem tsis zoo rau thiab raug mob lawm, yog tias muaj ib tug neeg txawj xav thiab muaj ib lub suab tau taub tham hauv xov tooj qhov no nws kuj yog ob qho kev pab rau ntawm qhov kev raug ua phem rau thiab kev ntshai nyuab siab nyob rau ntawm tus neeg.
--ib tug neeg raug ua phem rau (a victim)
[Top]
Kev Coj Tom Qab Ib Qho Kev Phem Kawj
Nyob rau peb lub neej txhua hnub, peb ib tug kuj coj txawv ib tug hais txog tej ub no uas kawj nyob rau peb lub neej los yog cov neej ntawm tej neeg peb hlub txhawj txog. Kev coj (emotional reactions) thaum muaj ib qhov kev phem kawj nyias kuj txawv nyias. Txhua tus neeg tsis xav thiab coj raws tib yam. Tab sis, cov neeg raug ua phem rau thiab cov neeg pom kev phem kawj kuj tau hais tawm tej qho muaj ntsis zoo ib yam. Cov nram no yog qhia txog tej yam kev coj uas muaj ntsis zoo ib yam thaum koj yog ib tug neeg raug ua phem rau los yog pom ib qho kev phem kawj:
- Tej zaum koj yuav muaj ntau yam kev xav nyuab tom qab ib qho kev phem kawj, raws li chim siab, tu siab, nyob tsis tswm ntshai thiab kho siab. Koj tsev neeg thiab tej muj sawv daws los kuj muaj tej kev xav nyuab no thiab. Koj tej kev xav no yeej tsis txawv lawv tej dab tsi hlo li.
- Coob tus neeg raug ua phem rau xav muaj ntsis zoo ib yam, tab sis nws tsis muaj qhov tseeb tias yog thiab tsis yog. Koj tsis yog ib leeg xwb hais txog tej kev xav no.
- Thaum koj qhov kev cia siab tsis ntshai (personal safety) tau muab ua puas tsis zoo lawm (violated), nws yij yuav muaj qhov ua rau yus ntshai tias lub ntiaj teb no tsis zoo lawm los yog muaj kev txhawj xeeb ib nyuag ntu. Koj tsis yog vwm (not crazy).
- Qhia koj tej kev xav thiab kev txhawj nrog rau ib tug neeg-txawj xav, raws li ib tug muj, neeg hauv koj tsev neeg, los yog ib tug neeg ua hauj lwm pab neeg (counselor) qhov no nws yuav pab koj kho koj lub siab kev xav thiab pab txo tej kev nyuab tu kho siab kom tsawg. Nrog lwm tus neeg sib tham txog qhov koj xav yuav pab koj.
- Thaum koj sim qhia los yog tau taub txog qhov teeb meem kev phem kawj lawm (crime), nws kuj yog ib qho yooj yim hais,“Yog kuv lam…” Nco qab ntsoov tias tsis yog tim koj es thiaj li kawj qhov kev phem rau koj. Tsis muaj leej twg xav kom muaj kev phem ua tsis zoo rau. Tsis yog tim koj (not your fault).
- Cov kev xav zoo li kev ntshai, chim siab thiab nyuab siab yuav maj mam dhau mus raws sij hawm. Thaum koj los mus ua koj lub neej tom qab ib qho kev phem teeb meem kawj, sij hawm thiab muaj kev tau taub-txawj xav yog ob qho tseem ceeb heev. Yuav tsum muaj kev cia siab (hope).
[Top]
Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj
Cov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness (V/W) Programs) yog muaj nyob rau hauv lub xeev Wisconsin cov hoob kas hais plaub hu ua District Attorney’s (DA) hoob kas hais plaub ntug rau zej zog. Feem ntau cov kev pab no (V/W Programs) muaj pab txog:
- Ntaub ntawv qhia txog seb txoj kev hais plaub ntug (justice system) ua hauj lwm li cas.
- Ntaub ntawv qhia tseeb txog thaum twg thiab nyob rau qhov twg rooj plaub yuav muab coj los mloog hais.
- Ntaub ntawv qhia txog sij hawm tuaj mus tim tsev hais plaub es muab kho txawv los yog pauv tshiab lawm thiab seb qhov sib hais npam xuv thaib muaj txiav txim li cas.
- Kev pab txhawb koj thaum koj tuaj mus rau tim tsev hais plaub raws li nrhiav chaw zaum nyob tos, ib tug neeg nrog koj mus tim tsev hais plaub thiab neeg pab zov me nyuam tej.
- Kev pab kom koj tau koj tej khoom ub no rov qab los (personal property).
- Kev pab ua ntaub ntawv (referrals) xa koj mus rau lwm cov kev pab, raws li kev pab txog raug lwm tus neeg ntaus ua phem saib tsis taus (domestic abuse programs), raug lwm tus neeg yuav nrog pw ua ke saib tsis taus (sexual assault programs), kev pab txog kev nyob noj haus (social service agencies), tej pawg neeg kev pab sib txhawb (support groups) thiab kev pab nyiaj txiag vim raug ua phem rau (crime victim compensation).
- Kev pab ua ib daim ntawv qhia txog seb muaj kev txhawj nyuab tsis zoo li cas (victim impact statement).
- Kev pab ua ntaub ntawv rau lub tsev hais plaub qhia txog koj tej khoom ub no puas xiam nyiaj txiag (uas xav kom tau rov qab los (restitution)).
- Kev pab txog tej kev ntshai txhawj (safety concerns).
Cov kev pab no yog pab dawb xwb tsis raug nqi dab tsi. Cov kev pab muaj tej zaum ib lub nroog zej zog kuj txawj ib lub me ntsis. Yog xav tau kev V/W pab, hu rau koj lub nroog zej zog DA lub hoob kas hais plaub ntug (county DA’s Office). Yog tsis muaj qhov kev pab no nyob rau ntawm thaj tsam koj nyob, hu rau Wisconsn Qhov Chaw Loj Pab Neeg Raug ua Phem Rau (Wisconsin Victim Resource Center) tus xov tooj dawb 1-800-446-6564.
♦ ♦ ♦
Thaum kawg kuv rooj plaub tau muab tso rau lwm tus neeg hais plaub rau lub zej zog (district attorney) uas nws siv sij hawm ntau coj los pab qhia rau kuv txog tej ub no kawj nyob rau huav kuv rooj plaub. Qhov tias kuv paub ntau yam txog tej ub no kawj xwb twb pab txo kuv txoj kev nyuab siab lawm ntau.
--ib tug neeg raug ua phem rau (a victim)
[Top]
Cov Neeg Raug ua Phem Rau Cov Cai
Wisconsin cov cai (law) qhia kom cov tas luaj (law enforcement), neeg hais plaub ntug rau zej zog (prosecutors), neeg txiav txim (judges) thiab lwm cov neeg ua hauj lwm rau txoj kev hais plaub ntug kom lawv yuav tsum qhia rau cov neeg raug ua phem rau txog lawv tej cai muaj thiab seb yuav siv cov cai no li cas.Yog tias koj muaj lus tseem ceeb dab tsi nug txog tej cai koj muaj los yog koj xav txais tau ib daim ntawv qhia txog txhua txoj cai seb muaj li cas, thov tiv tau qhov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program) los yog tus Neeg Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorney).
Cov nroog zej zog ib lub kuj txawv ib lub txog ntawm kev hais plaub ntug, nws yog ib qho tseem ceeb koj yuav tsum nug kom paub tseeb thiab paub txog cov cai koj muaj thiab seb koj yuav siv lawv li cas. Nws yog ib qho tseem ceeb koj yuav tsum paub txog seb txoj cai twg yog txoj koj yuav toob kas thiab yuav ua ntaub ntawv li cas.
Yuav kom txais tau ntaub ntawv, nws tseem ceeb koj yuav tsum tau qhia rau cov koos haum ua hauj lwm pab (appropriate agency) kom lawv paub txog koj qhov chaw nyob tam sim no thiab xov tooj.
Yog koj yog ib tug neeg ruag ua phem rau (victim of a crime), Wisconsin txoj cai (law) muaj cov cai pab raws li nram no rau koj:
- Muaj txoj cai yuav tsum tau txais ntaub ntawv sau (written information) qhia tuaj tom tsev tas luaj (law enforcement) tuaj tsis pub dhau 24 xyuab moos tom qab lawv xub tiv tauj ntsib koj (first contact).
- Muaj txoj cai paub txog koj cov cai koj muaj thiab seb yuav siv lawv li cas.
- Muaj txoj cai yuav tsum muaj ntaub ntawv tiv tauj (contact information) kom paub txog seb tus neeg ua txhaum cai (offender) puas tau muab txhom tau (custody).
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog seb puas yuav hais foob tus neeg tom qab txhom tau nws lawm.
- Muaj txoj cai sib tham (speak (confer)) nrog rau tus neeg hais plaub ntug rau zej zog txog ntawm tej yam ntxim yuav kawj ntawm rooj plaub (possible outcome of the case), tej qho yuav sib kho tau (potential plea agreements) thiab cov txim uas ntxiv yuav muaj thaum kawg (sentencing options), yog koj nug txog.
- Muaj txoj cai tuaj mus mloog tej lus sib tham nyob rau tim tsev hais plaub (court proceedings).
- Muaj txoj cai paub txog lub sij hawm, vas thib thiab qhov chaw yuav tuaj mus sib tham tim tsev hais plaub, yog koj nug txog.
- Muaj txoj cai rau ib qho chaw zaum tos txawv ntawm cov neeg tuaj pab tog tov (defense witnesses).
- Muaj txoj cai kom tau qhov kev txiav txim kom sai li sai tau (speedy disposition) nyob rau ntawm rooj plaub txhaum kev cai loj (criminal case).
- Muaj txoj cai hais kom lub tsev hais plaub yuav tsum ntsuas xyuas txog koj txoj kev nyob noj haus ua ntej tso cai muab rooj plaub ncua (laug) (delay (continuance)).
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia kom paub yog yuav muab tej yam ua txhaum kev cai (charges) tso pais (dismissed).
- Muaj txoj cai tau kev pab nrog koj qhov chaw ua hauj lwm (employer) sib tham txog yuav tuaj mus rau tim tsev hais plaub thiab sib ntsib nrog tus neeg hais plaub rau zej zog (prosecutor) (es kom tsis txhob muaj teeb meem rau tim koj txoj hauj lwm).
- Muaj txoj cai tiv tauj sau ntawv qhia txog koj kev nyob noj haus nyuab rau thaum lub caij txiav txim los yog rau txim (disposition or sentencing) (diam ntawv qhia txog seb qhov ua phem ntawd nws ua li cas nyuab tsis zoo rau koj (victim impact statement)).
- Muaj txoj cai muab rau lub tsev hais plaub thaum lub caij rau txim (sentencing), ib daim ntawv (victim impact statement) sau thiab/los yog hais lus qhia txog kev nyob noj haus (economic), lub cev raug mob nkeeg li cas (physical) thiab kev nyuab tu kho siab (psychological) muaj li cas vim qhov kev phem kawj rau koj ntawd.
- Muaj txoj cai hais kom muab qhov ntawv los yog lus hais txog qhov ua phem ntawd (impact of the crime) tso nrog rau qhov kev xwj-ua ntej txiav txim (pre-sentence investigation) kom lawv paub txog seb qhov no nws muaj ua li cas tsis zoo rau koj.
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog qhov txiav txim los yog rau txim, yog koj nug txog.
- Muaj txoj cai hais kom tus neeg raug txim ntxiv nyiaj rov qab rau koj ntawm tej khoom ub no nws ua paus (restitution).
- Muaj txoj cai foob yuav nyiaj tus neeg txhaum rau tom tsev hais plaub (civil judgment) txog tej khoom ub no tsis tau them rov qab rau koj (unpaid restitution).
- Muaj txoj cai ua ntaub ntawv thov nyiaj pab vim koj raug ua phem rau (crime victim compensation).
- Muaj txoj cai rov qab tau koj tej khoob ub no tom qab tsis toob kas siv ua lav tham lawm (evidence).
- Muaj txoj cai yuav tsum qhia kom paub thaum twg muab tus neeg txhaum raug kaw tso tawm los yog khiav dim lawm.
- Muaj txoj cai tiv tauj lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Loj (Department of Justice) qhia txog tej yam koj tsis txaus siab ua tsis ncaj rau thaum lawv pab koj (treatment) es koj yog ib tug neeg raug ua phem rau (crime victim).
- Muaj txoj cai hais kom tus neeg ua phem saib tsis taus koj ntawd yuav tsum mus kuaj ntshav seb nws puas muaj tej yam kab mob sib kis tau los yog yam kab mob hu ua HIV. Txoj cai hais kom ua qhov no nws yog nyob ntawm seb qhov ua phem teeb meem ntawd nws muaj li cas thiab seb txoj cai pub kuaj ua tau npaum li cas.
Yog xav kom tau tas nrho cov cai los yog ntsiab lus qhia txog cov cai no los yog lwm cov cai tej, thov tiv tauj qhov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program) los yog tus Neeg Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorney).
[Top]
Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj Cov Cai
Nyob Wisconsin, cov neeg pom tej kev phem kawj (witnesses) muaj cov cai raws li nram no:
- Muaj txoj cai hais kom tau ntaub ntawv ntawm tus neeg hais plaub ntug rau zej zog (district attorney) qhia txog seb rooj plaub sib hais txiav txim los mus li cas.
- Muaj txoj cai paub txog thaum twg muab lub sij hawm teem cia tuaj mus rau tim tsev hais plaub pauv lawm kom tus neeg ua lav tham pom kev phem kawj thiaj li tsis xiam sij hawm, thiab tsis txhob tau tuaj mus ob peb zaug.
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog kev pab tiv thaiv (protection) kom koj tsis txhob raug ntau thiab hej ua phem vim koj koom ua ib tug lav tham pom paub txog qhov kev phem kawj (witness cooperation) nrog rau cov tas luaj (law enforcement) thiab cov neeg hais plaub ntug rau zej zog (prosecution efforts), thiab seb cov kev pab tiv thaiv no muaj txog qhab twg.
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog kev pab nyiaj txiag (financial assistance) thiab lwm yam kev pab nyob noj haus (social services) raws li muaj thaum koj ua ib tug neeg pom paub txog kev phem kawj (witness of a crime), raws li yuav ua ntaub ntawv li cas thiaj li tau cov kev pab tiv thaiv (assistance) thiab cov kev pab li hais no (services).
- Muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog seb yuav tau ua li cas thiaj thov tau thiab txais tau me ntsis nqi tes nyiaj ua ib tug neeg pom paub txog kev phem kawj (witness fee) raws li muaj cai tau.
- Muaj txoj cai tau ib qho chaw zaum tos thaum tuaj mus rau tim tsev hais plaub.
Me Nyuam Yaus Txhaum Kev Cai Tsis Tau Muaj Hnub Nyug
Rawm tias xyuaj laim cov cai muaj rau cov neeg raug ua phem rau (victims) thiab cov neeg pom kev phem kawj (witnesses) yij muaj ntsis zoo ib yam xwb, txoj kev hais plaub ntawm cov me nyuam yaus tsis tau muaj hnub nyug (the juvenile court system) kuj txawv txoj kev hais plaub ntawm cov neeg laus. Tiv tauj qhov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program) los yog lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorney’s office) yog xav paub ntxiv txog txoj kev hais plaub ntawm cov me nyuam yaus tsis tau muaj hnub nyug (the juvenile court system) thiab neeg raug ua phem rau cov cai (victim’s rights). Kuj muaj ib co ntaub ntawv taj haj nyob rau xuaj coob cov Hoob Kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorneys’ offices).
♦ ♦ ♦
Tau ua ib tug neeg raug ua phem rau (crime victim) qhov no nws kuj ntxiv ib qho txawv tshiab rau ntawm yus tus kheej (self).
--Morton Bard, sociologist
[Top]
Txoj Kev Hais Plaub Ntug Ntawm Cov Neeg Laus
Rau coob tus neeg, txoj kev hais plaub ntug ntawm cov neeg laus (criminal justice system) yog ib qho txawv heev tsis raws li siab xav (confusing). Qhov ntaub ntawv no yuav pab kom koj tau taub txog daim duab loj (general overview) ntawm qhov kev hais plaub laus. Yog tias koj rawm muaj lus nug ntxiv tom qab, thov tiv tauj qhov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj [Victim/Witness (V/W) Program] los yog lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog [District Attorney (DA)]. Tej zaum koj yuav tsis tau hnov tej co lus siv hais plaub dua (legal words). Cov ntau cov ntsiab lus (terms) kuj muab sau txhais nyob rau ntawm qhov ntaub ntawv ntsiab lus txhais (glossary) tom qab ntawm phau me nyuam ntawv no.
Muaj li cas tom qab qhov kev phem txhaum cai kawj?
Tsis dhau 24 xyuab moos tom qab thawj zaug muaj kev tim tauj (first contact) nrog rau cov tas luaj (law enforcement), cov neeg raug ua phem rau (victims) yuav tsum tau txais ntaub ntawv qhia txog lawv cov cai muaj (victim’s rights), qhov kev pab nyiaj txiag rau cov neeg raug ua phem rau (crime victim compensation), cov kev pab neeg raug kev ua phem rau (victim assistance services) thiab ntaub ntawv qhia txog seb yuav tiv tauj tus neeg hais plaub ntug rau zej zog (DA) li cas. Yog muaj leej twg raug txhom lawm (arrested), tab sis tsis tau muaj ntaub ntawv qhia tias tej zaum txhaum (not charged) rau ib qho kev ua phem twg, lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (DA’s Office) yuav tsum tiv tauj tus neeg raug ua phem rau (victim) tias tsis tau muaj ntaub ntawv qhia tias tej zaum txhaum li cas. Yog tias yij muaj ntaub ntawv qhia tau (charges) tias tej zaum ib tug neeg twg yij txhaum tau ua lawm tiag (defendant), tus neeg raug ua phem rau (victim) yuav tsum tau txais cov ntaub ntawv qhia (written information) tsis pub dhau kaum hnub tom qab thawj zaug tuaj muaj sib ntsib (the initial appearance) los yog 24 xyuab moos ua ntej tuaj mus sib tham kho kuaj xyuas ntaub ntawv thawm zaug (preliminary heaing) raws li cov nram no:
- Txoj kev yuav hais qhov plaub ntug seb yuav muaj li cas (procedure for prosecution).
- Ib daim ntawv qhia txog cov cai muaj (list of rights) thiab seb yuav siv lawv li cas (how to exercise them).
- Seb yuav tiv tauj leej twg qhia txog chaw nyob los yog xov tooj paus (kom thiaj li paub txog ntaub ntawv ub no paus (receive notices) thiab ntaub ntawv qhia txog tej kev pab (services)).
- Ntaub ntawv qhia txog cov Nyiaj Txiag Kev Pab Rau Tus Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victim Compensation information).
- Tus neeg twg yog tus yuav tiv tauj txog tej ntaub ntawv ub no uas qhia txog qhov kev hais plaub ntug (information about prosecution) nyob rau ntawm rooj plaub.
Qhov Lees Txhaum Sib Kho Yog Dab Tsi?
Qhov lees txhaum sib kho yog ib txoj kev los mus sib kho ntawm rooj plaub kom tsis txhob tau mus sib foob hauv tsev hais plaub ntug kom muaj yeej swb (without a trial). Qhov lees txhaum sib kho (plea agreements) yog txoj kev los mus sib kho ntawm tus DA, tus neeg hais plaub ntug pab tus neeg ua txhaum cai (defense attorney) thiab tus neeg ua txhaum cai (offender). Xyuaj laim, kuj los mus sib kho tau (agreement) ua rau tus neeg tau ua txhaum cai los mus lees nws lub txim txhaum, ces tsis tau mus sib foob tom tsev hais plaub kom yeej thiab swb (trial). Cov neeg ruag ua phem rau (victims) muaj cai nug kom paub (right to confer) txog seb qhov lees txhaum sib kho ntawd yuav muaj li cas (potential plea agreements). Nws tseem ceeb yuav tsum tau qhia rau lub DA hoob kas los yog V/W txog qhov koj xav paub (confer). Tus V/W Neeg Ua Hauj Lwm (V/W Specialist) mam muab ntaub ntawv qhia ntxiv txog qhov lees txhaum sib kho (plea agreements) nyob rau ntawm koj lub nroog zej zog.
Qhov tias “muaj caij nug kom paub” yog dab tsi?
Qhov muaj caij nug kom paub nrog tus DA yog qhov muaj cai nug txog rooj plaub thiab seb rooj plaub yuav hais sib kho mus li cas. Nyob rau tej rooj plaub, raws li ua tau, tus DA kuj tso qhov kev sij tham no rau lwm tus neeg hauj lwm ua. Yog tus neeg raug ua phem rau xav nug kom paub (requests to confer), qhov kev sib tham ntawm yuav muaj txog seb qhov lees txhaum sib kho muaj li cas (potential plea agreements), seb pom zoo yuav txiav txim li cas (sentencing recommendations) thiab seb yuav rau txim li cas (disposition information). Tus DA tej zaum kuj xav hnov seb koj xav li cas, tab sis nws yog tus txiav txim qhov xuv thaib thaum xam tas nrho txhua yam ub no nyob rau ntawm rooj plaub.
Kuv yuav ua li cas yog kuv raug hem los yog tso kav thawj rau?
Xyuaj laim, cov neeg rau ua phem rau thiab cov neeg pom kev phem kawj (victims and witnesses) kuj tsis muaj kev hem los yog tso kav thawj rau los ntawm tus neeg liam ua txhaum cai (defendant). Tab sis, yog muaj tus ho hem (threatened) koj, tiv tauj tas luaj los yog lus tsev tas luaj kom sai li sai tau. Nws yog ib qho tseem ceeb yuav tsum tiv tauj tus V/W Neeg Ua Hauj Lwm (V/W Specialist) los yog DA.
Kuv yuav ua li cas thiaj tau kuv cov khoom uas muab khaws cia siv ua lav tham rov qab los rau kuv?
Tus DA yij paub tias thaum twg koj cov khoom tsis toob kas siv ua lav tham lawm (evidence).Yog muaj lus dab tsi nug txog koj cov khoom no tiv tauj qhov V/W Kev Pab (V/W Program) los yog lub DA Hoob Kas (DA’s Office).
Kuv yuav ua li cas yog tias tus neeg ua txhaum cai (offender’s) tus tas luas xwj qhauj (investigator) los yog neeg hais plaub ntug (attorney) xav nrog kuv sib tham?
Yuav tsum ub zoo saib kom koj paub tias koj nrog leej twg sib tham; koj nug kom lawv muab ntaub ntawv rau koj saib los tau (identification). Koj muaj cai tsis nrog tus neeg ntawd tham los tau, thiab koj muaj cai tau ib tug tas luaj (police officer) los yog tus neeg hais plaub ntug rau zej zog (district attorney) nyob nrog koj thaum koj nrog lawv sib tham (interview).Yog tias koj txiav txim nrog tus neeg ntawd sib tham, hais lus kom tseeb thiab raws li muaj xwb thiab nco qab ntsoov tias tej lus koj hais muaj cai muab rov qab coj los siv hais tauj xub koj hauv tsev hais plaub tau.
♦ ♦ ♦
Kuv xav tias cov neeg yuav tau taub txog qhov kuv chim siab, tsis txaus siab, no tab sis lawv tsis tau taub. Qhov kuv paub txog yog qhov tias txoj kev chim siab ntawm ib tug niam txiv txog ib tug me nyuam uas raug ua phem rau es tuag lawm (murdered child) yog ib qho kev nyuab siab loj heev rau peb lub teb chaws tej zej zog. Nws yog ib qho tsis zoo txaus ntshai heev rau tej co neeg, tab sis yog tias qhov no nws tsis muab tham twam thiab tsis pab ua kom ploj pais, nws yuav nyuab heev rau lub siab mus tas ib sim.
--ib tug neeg raug ua phem rau niam (victim’s mother)
[Top]
Ntawv Khoo Kom Tuaj Tim Tsev Hais Plaub thiab Kev Sib Hais hauv Tsev Hais Plaub
Yog tias koj tau txais ib daim subpoena (daim ntawv khoo kom tuaj tim tsev hais plaub), qhov no lawv hais kom koj tuaj mus ua ib tug lav tham pom paub txog ib qho kev phem kawj nyob rau ib rooj plaub laus (criminal court hearing). Daim ntawv khoo kom tuaj tim tsev hais plaub yog sau qhia txog vas thib, xuab moos, qhov chaw thiab seb yuav sib tham txog dab tsi uas lawv toob kas kom koj tuaj mus hais lus ua lav tham raws li koj pom paub txog. Tsis txhob cia li ua qho tsis paub txog daim ntawv no (subpoena). Yog koj tsis tuaj kom tswm, koj muaj qhov ua tsis raws li lub tsev hais plaub xaj tej zaum koj raws yuav raug txim thiab (contempt of court). Lawv yij yuav ua li ua tau sim tim tauj koj yog lawv paub tias qhov sij hawm teem tuaj mus sib ntsib ntawm muab pauv lawm.
Kuv yuav ua li cas rau daim ntawv khoo kom tuaj tim tsev hais plaub?
Nyeem daim ntawv no kom zoo. Tej zaum nws kuj hais kom koj hu rau tus Neeg Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog lub Hoob Kas (District Attorney’s office) los yog Qhov Kev Pab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim Witness Program) hnub ua ntej yuav tau tuaj mus rau tim tsev hais plaub los yog lwm yam ntaub ntawv los yog lwm yam kev qhia ub no. Thov nqa daim ntawv no (subpoena) nrog koj tuaj mus rau tim tsev hais plaub thiab npaj muab koj tus leb social security lawv thiaj li kam ua ntaub ntawv ntxiv me ntsis nyiaj pab rau koj lub sij hawm (witness fees).
Kuv yuav mus rau qho twg?
Daim ntawv khoo kom tuaj mus tiv tsev hais plaub mam li qhia seb koj yuav tsum tau tuaj mus rau qhov twg. Koj hu rau tus V/W Neeg Ua Hauj Lwm kom nws pab koj; tej zaum lawv kuj pab khiam thib, qhia seb yuav tuaj mus li cas, seb yuav cauj lus fais li cas, thiab npaj ib qho chaw rau koj tuaj mus zaum tiv tsev hais plaub rau koj nyob tos.
Kuv puas toob kas nqa dab tsi nrog kuv tuaj mus rau tim tsev hais plaub?
Yog tias koj daim ntawv khoo kom koj tuaj mus rau tim tsev hais plaub tsis qhia tseeb rau koj tias koj yuav tsum tau nqa ntaub ntawv (records), tej phau ntawv twg (books) los yog lwm yam khoom ub no (other items) tuaj mus rau tim tsev hais plaub, koj tsis tas nqa dab tsi los tau. Npaj sij hawm tuaj nyob tos. Xyuaj laim kuj muaj ntau rooj plaub nyob rau ib hnub twg. Tej zaum koj kuj xav nqa ib phau ntawv loj (book) los yog ib phaum ntawv me (magazine) thiab ib qho me nyuam mov su tuaj noj txwm ncauj (snack).
Kuv yuav tsum tau tuaj mus tim tsev hais plaub heev npaum li cas?
Lub caij koj yuav tsum tau tuaj mus rau tim tsev hais plaub tsuas yog thaum koj txais daim ntawv khoo kom tuaj mus tim tsev hais plaus xwb. Cov neeg raug ua phem rau (victims) muaj txoj cai tuaj mus nyob mloog rooj plaub lub caij twg los tau. Ib tug neeg raug ua phem rau (crime victim), koj muaj txoj cai paub txog txhuas cov sij hawm tuaj mus sib tham nyob rau rooj plaub.
Yog tias koj tau txais daim ntawv kom koj tuaj mus rau tim lub tsev hais plaub, tej zaum koj kuj yuav tuaj mus nyob tsis taus kom tiav kiag, thaum no lub tsev hais plaub muaj cai xaj kom koj tsis txhob nrog leeg twg sib tham txog rooj plaub (order sequestration).
Txhua zaus toob kas koj lawv yij yuav hais kom koj paub, thiab qhia koj paub, thaum twg ua tau, yog rooj plaub yuav muab ncua los yog pauv lawm lub caij. Vim li no, nws yog ib qho tseem ceeb heev uas tus Neeg Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog lub Hoob Kas (DA’s Office) thiab Qhov Kev Pab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj lub Hoob Kas (V/W Program) yuav tsum paub koj qhov chaw nyob, xov tooj los yog kev tim tauj koj tam sim no seb yog li cas.
Xyuaj laim nws yij muaj li no (general guide):
- Yog rooj plaub ua txhaum cai me xwb (misdemeanor), koj tsua toob kas tuaj mus rau thaum sib hais rooj plaub kiag lawm xwg (trial).
- Yog rooj plaub ua txhaum cai loj (felony), tej zaum koj kuj yuav tau tuaj mus rau cov sij hawm teem tuaj mus sim sib kho (preliminary hearing) thiab thaum sib hais rooj plaub (trial).
- Nyob rau tej rooj plaub, tej zaum koj kuj yuav tau tuaj mus rau lub caij lawv kho pauv ntaub ntawv (motion) thiab/los yog cov sij hawm txiav txim (sentencing hearings).
- Tej zaum koj kuj xav tuaj mus rau thaum lub caij lawv txiav txim (sentencing) es ua ib daim ntawv qhia rau lub tsev hais plaub txog seb qhov kev raug ua phem rau (victim impact statement) nws ua muaj li cas rau koj thiab koj tsev neeg raws li kev nyuab siab (emotionally), kev nyob noj haus (physically) thiab nyiaj txiag (financially).
Yuav ua li cas yog tias lub tsev hais plaub cov sij hawm tsis thwj nrog rau kuv txoj hauj lwm?
Wisconsin cai tsis pub ib qho chaw ua hauj lwm twg muab neeg rho tawm hauj lwm vim lawv tau raug hais kom tuaj mus hais lus ua lav tham nyob rau ib rooj plaub laus (criminal proceeding), rawm tias tus neeg ua hauj lwm ntawd nws cov lus hais tauj xub qhov chaw ua hauj lwm los yog vim ib qho teeb meem-kawj tom chaw ua hauj lwm. Cov neeg ua hauj lwm yuav tsum muab caij kom txaus rau lawv qhov chaw ua hauj lwm txog daim ntawv khoo kom tuaj tim tsev hais plaub.Yog koj toob kas kev pab txog chaw ua hauj lwm raws li daim ntawv lub tsev hais plaub ua tuaj, tiv tauj qhov Kev Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program).
Yog vim li cas thiaj muaj kev ncua nyob rau rooj plaub kev sib hais tim tsev hais plaub.
Tej zaum ib tug neeg hais plaub kuj nug thov kom muaj caij ntxiv rau nws npaj rau rooj plaub los yog sij hawm nrhiav ib tug neeg lav tham tseem ceeb. Thaum hais rooj plaub kiag lawm los kuj muaj muab ncua, vim tus neeg txiav txim (judge) los yog ib tug neeg hais plaub ntug (attorney) cov sij hawm tsis sib thwj (schedule conflict). Tej lub caij lub tsev hais plaub kuj yuav tau muab kho pauv thaum zaum xuv thaib (last minute). Yij yuav npaj kom qhia tau rau koj paub txhua yam ua ntej muaj dab tsi.
Leeg twg yog tus kuv tim tauj yog tias kuv muaj lus nug txog rooj plaub?
Koj hu tau rau koj lub zej zog qhov Kev Pab Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program) los yog lub hoob kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorney’s office). Nws yog ib qho pab kom muaj tus leb (case number) rau rooj plaub los yog tus neeg ua txhaum cai (offender’s) lub npe thaum hu tuaj nug txog ib rooj plaub twg. Cov ntaub ntawv no yij muaj nyob rau ntawm koj daim ntawv ua khoo kom tuaj tim tsev hais plaub (subpoena).
Kuv puas yuav tau me ntsis nyiaj rau kuv lub sij hawm tuaj ua ib tug neeg pom ib qhov kev phem kawj?
Koj yuav tua ib qho me ntsis nyiaj me me rau txhau hnub koj raug khoo tuaj mus tim tsev hais plaub ua ib tug lav tham. Tej zaum koj yuav tau me tsi nqe tsoj tiab. Tus Neeg Ua Hauj Lwm Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab los yog Tus Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Specialist) mam pab txog qhov ua ntaub ntawv rau qhov nqi tes ua ib tug lav tham no (witness fees). Yog tias koj tsis tau txais koj qhov nqi tes ua ib tug lav tham no li ob hlis tom qab koj tuaj mus rau tiv tsev hais plaub, tiv tau qhov V/W Kev Pab (Program) kom lawv pab xyuas taug koj cov ntaub ntawv.
[Top]
Ua Lav Tham Hauv Tsev Hais Plaub
Tus neeg txiav txim (judge) los yog cov neeg tuaj mloog txiav txim rau rooj plaub (jury) yuav toob kas paub txog cov ntaub ntawv (facts) qhia txog qhov ua txhaum cai (crime). Lawv yuav ntsuas xyuas txog tas nrho cov ub no uas qhia txog rooj plaub (evidence) es muab coj los hais piav qhia tawm rau hauv lub tsev hais plaub. Vim rau qhov koj tau pom, hnov, los yog paub txog dab tsi ntawm qhov teeb meem ua txhaum cai uas tau kawj ntawd, koj cov lus hais piav qhia tawm (testimony) yog ib qho yuav pab raws li qhov hais saum no. Qhov hais lus ua lav tham rau tim tsev hais plaub yij yog ib qho txaus ntshai, tab sis koj muaj cuab kas yuav tau txais kev pab los ntawm lub hoob kas Kev Pab Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program). Ua ntej koj yuav los hais lus pov thawj, tus neeg txiav txim (Judge’s) tus neeg ua hauj lwm paj nws (clerk) yuav nug koj lub npe thiab hais kom koj tsa tes. Qhov koj tsa tes ntawd yog qhov koj los lav tias koj yuav hais piav qhia txog qhov tseeb raws li koj pom paub txog xwb no.
Cov nram no yuav pab kom koj npaj tau tuaj mus hais lus ua lav tham rau tim tsev hais plaub:
- Ua twb zoo xav txog tej ub no kawj. Xav txog seb muaj li cas kawj thiab seb ub no kawj thaum twg. Yog tias koj sau ib tsab ntawv cia rau lawv lawm (written statement), thov kom tau saib daim ntawv dua; qhov no nws yuav pab kom koj thiaj nco qab txog tej ub no.
- Ua twb zoo nyob coj kom tus. Ua ib pas kom loj ua ntej hais lus thiab maj mam xav mam teb qhaub lus nug.
- Yog koj tsis tau taub qhaub lus nug, thov kom rov qab nug dua los yog piav qhia seb yog dab tsi. Yog tias koj tsis paub teb, los yog tsis nco qab zoo lawm, tsis ua li cas hais qhia rau lawv paub tias koj tsis paub los yog tsis nco qab lawm no xwb.
- Sim teb me me, tsuas qhia qhov tseeb raws li pom paub txog xwb. Yog tias qhaub lus nug ntawd teb tau tias “muaj” los yog “tsis mauj”, ces tsuas teb “muaj” los yog “tsis muaj” xwb.
- Hais lus kom nrov thiab tseeb. Tus neeg ua hauj lwm ntau ntawv khaws cia (court reporter) yuav tsum hnov koj cov ntsiab lus teb nws thiaj li yuav muab ntau khaws cia tau. Tsis txhob co koj lub taub hau xwb.
- Tsis txhob hais lus lawm yog tias tus neeg hais plaub “tsis pom zoo kom teb” (“objects”). Ob tog tus neeg hais plaub (either attorney) mauj cai hais tsis pom zoo kom teb rau ib qhaub lus nug twg. Tsis txhob teb qhaub lus nug ntawd tos tom qab tus neeg txiav txim (judge) qhia seb yuav kom koj ua li cas tso. Yog nws hais kom koj teb qhaub lus nug, koj rov qab hais kom lawv rov qab nug dua ua ntej teb los tau.
- Nco ntsoov teb qhia qhov tseeb raws li pom paub txog xwb.
[Top]
Tom Qab Txiav Txim Txhaum Lawm
Yog tus neeg ua txhaum cai raug txiav txim tias txhaum los yog nws lees tias txhaum lawm, tus neeg ntawd yuav raug rau txim rau. Ua ntej rau txim rau tus neeg txhaum ntawd, yog tias koj yog tus neeg raug ua phem rau (victim), koj muaj txoj cai los mus qhia rau lub tsev hais plaub ib daim ntawv sau thiab/los yog hais lus Piav Qhia Seb Qhov Ua Txhaum Cai Ua Dab Tsi Tsis Zoo Rau Koj (Victim Impact Statement). Yog tus neeg ua txhaum cai ntawd raug txiam txim tias nws tsis txhaum raws li hais rooj plaub, qhov no yog qhov xub thaib kawg ntawm rooj plaub.
Qhov ntsiab lus piav qhia seb qhov ua txhaum cai ua dab tsi tsis zoo yog dab tsi?
Qhov piav qhia seb qhov ua txhaum cai ua dab tsi tsis zoo (victim impact statement) yog ib daim ntawv sau thiab/los yog hais lus qhia rau lub tsev hais plaub thaum lub caij txiav txim. Nws muaj qhia txog seb qhov ua txhaum cai (crime) ua li cas tsis zoo rau koj lub cev (physically), nyiaj txiag (financially) thiab seb muaj kev nyuab siab li cas (emotionally). Tus V/W Neeg Ua Hauj Lwm Pab (V/W Specialist) mam li pab koj txog qhov no.
Ua li cas kuv thiaj li yuav paub seb muab tus neeg ua txhaum cai txiav txim li cas lawm?
Ua ib tug neeg raug ua phem rau (victim), koj muaj txoj cai lawv yuav tsum qhia koj txog qhov txiav txim (disposition) seb muaj li cas (sentencing) thaum kawg. Yog koj nug txog qhov txiav txim, lub DA hoob kas hais plaub ntug rau zej zog (DA’s office) yuav tsum qhia qhov no rau koj tom qab txiav txim tiav lawm. Yog tus neeg ua txhaum cai (offender) muab xa mus kaw lawm (prison) tsis tas li koj muaj txoj cai tau ntaub ntawv qhia txog seb thaum twg yuav muab nws rho tawm (release) ntawm lub tsev kaw neeg.
Yuav kom tiv tauj tau koj txog thaum muab tus neeg ua txhaum cai rho tawm ntawm lub tsev kaw neeg, koj yuav tsum cuv npe chaw nyob (register) cia lawv thiaj paub qhia rau koj.
Yog xav paub ntxiv txog qhov cuv npe chaw nyob cia kom thiaj li paub thaum lawv muab neeg tso tawm ntawm tsev kaw neeg hu rau qhov Kev Pab Tus Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Tus Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program). Yog xav paub txog kev saib xyuas tso tawm (probation) los yog lub caij tso tawm (release) ntawm tus neeg ua txhaum cai (offender), hu rau lub
Tsev Saib Xyuas Kaw Neeg Qhov Pab Cov Neeg Ruag Ua Phem Rau (The Department of Corrections Victim Advocate), tu-xov tooj dawb 1-800-947-5777.
Muaj li cas thaum tus neeg txiav txim muab ib tug neeg xa mus kaw tom tsev kaw neeg lawm?
Ib tug neeg twg uas tau ua txhaum txoj cai loj (felony) nyob rau hnub los yog tom qab lub Kaum Ob Hlis Ntuj vas thib 31, xyoo 1999, thiab raug txiav txim muab xa mus kaw tom tsev kaw neeg yuav tsum tau nyob kom tiav lub sij hawm raws li lub tsev hais plaub xaj ua ntaub ntawv, thiab yuav tsis pub muab qhov txim no txo kom qis vim coj zoo [‘sib hawm zoo (good time)’]. Cov neeg ua txhaum cai (offenders) uas nws ho ua txhaum lub tsev kaw neeg cov cai (prison rules) kuj rawm yuav tau ib co sij hawm ntxiv (additional days) rau lawv cov sij hawm lub tsev hais plaub xub muab ua ntej lawm thiab (prison sentence). Qhov no yog hu ua ‘sij hawm tsis zoo (‘bad time’)’. Thaum twg ib tug neeg ua txhaum cai (offender) nyob tiav nws cov sij hawm lawm, nws mam li tau tawm los mus thiab raug saib xyuas nyob rau ntawm lub Tsev Saib Xyuas Kaw Neeg Tus Neeg Ua Hauj Lwm [Department of Corrections (DOC) agent]. Qhov no yog hu ua kev saib xyuas tauj tom qab tawm hauv tsev kaw neeg lawm [extended supervision (ES)].
Rawm tias muab txiav txim xa mus kaw lawm los, tej cov neeg ua txhaum cai (offenders) kuj nkag mus tau rau qhov Kev Pab Txhawb Cov Neeg Raug Txim [Challenge Incarceraton Program (‘Kev Kawm Zoo Li Kev Ua Thab Ham’) Boot Camp’). Yog tus neeg ua txhaum cai kawm tiav qhov kev pab no, lub tsev hais plaub yuav tsum tau muab nws tso tawm (must release) ntawm lub tsev kaw neeg (prison) thiab muab tus neeg ua txhaum cai ntawd coj mus tso nyob rau hauv zej zog (community) es ib tug DOC neeg ua hauj lwm (DOC agent) mam li saib xyuas nws. Qhov no kuj ua tau thiab rawm tias lub sij hawm lub txev hais plaub txiav txim rau nws ntawd raws nyob tsis tau puv caij. Qhov kev pab no thiaj li yog tib qho uas yuav pab txo tau lub txim kom tsawg xwb. Yog xav paub ntxiv, thov tiv tauj lub DA hoob kas hais plaub ntug rau zej zog (DA’s office).
[Top]
Kev Tsib Nuj Nqi Nyiaj Xaim Rov Qab
Lub Xeev Wisconsin Kev Hais Plaub Ntug (State of Wisconsin Department of Justice) muaj ib qho kev pab ntxiv nyiaj txiag xiam rov qab rau tus neeg raug ua phem rau, los yog nyob rau thaum muaj ib tug neeg tuag es lawv cov me nyuam thiab tsev neeg tau xiam nyiaj txiag vim qhov teeb meem ua txhaum cai kawj. Qhov
Kev Pab Nyiaj Txiag Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victim Compensation (CVC) Progarm) kuj muaj qhov pab them tej nqi kuaj mob nkeeg thiab kev nyuab siab, nyiaj xiam tom hauj lwm, nyiaj xiam vim tsis muaj tus neeg pab, nqi lub ntees thiab nqi faus, nqi tu qhov chaw uas qhov teeb meem kawj, thiab khaub ncaws thiab ntaub pua txaj tej uas tau muab khaws cia siv ua lav tham yog tias cov no lawv tsis muaj lwm txoj kev pab los yog lawv tsis muaj lawv paj kas phais, raws li paj kas phais yus yuav yus los yog nyiaj txiag kev pab los ntawm zej zog los.
Qhov kev pab no tsis muaj pab rau tej vaj tse khoom xiam los yog puas (property loss or damage). Nws kuj muaj kev cai ntaub ntawv yuav tsum tau taug kom thwj toob ua ntej nkag tau mus rau qhov kev pab no.
CVC tej zaum kuj cia li pab thiab rawm tias txhom tsis tau tau (arrested) los yog muab tsis tau tus neeg ua phem coj los hais plaub (prosecuted).
The program does not reimburse for property loss or damage. There are
requirements that must be met in order to be eligible for the program. CVC
may make awards even if no one is arrested or prosecuted.
Yog koj xav paub ntxiv txog cov ntaub ntawv seb yuav ua li cas thiaj li nkag tau rau qhov kev pab los yog xav kom tau daim ntawv xam phaj (application), nug tus V/W Neeg Hauj Lwm Pab (V/W Specialist) los yog hu rau lub
Hoob Kas Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Office of Crime Victim Services), xov-tooj dawb1-800-446-6564 (264-9497 yog nyob hauv Madison lub nroog thaj tsam chaw). Tsis tas li koj xam maj sau ntawv mus thov ntaub ntawv thiab daim ntawv xam phaj yog koj sau ntawv rau:
Office of Crime Victim Services
P.O. Box 7951
Madison, WI 53707-7951
Hos hais txog qhov kom ua hauj lwm them tej nuj nqi rov qab ne?
Yog raug txiav txim tias txhaum lawm, lub tsev hais plaub tej zaum kuj yuav xaj ua ntaub ntawv hais kom tus neeg ua phem txhaum cai ntawd them tej nuj nqi uaskoj xiam vim qhov nws ua rau koj. Thaum lub caij rau txim, tus DA yuav tsum nug hais tus neeg txiav txim kom nws ua ntaub ntawv xaj kom tus neeg txhaum yuav tsum ua hauj lwm them tej nuj nqi ub no rov qab raws li lub txim txiav (sentence).
Kuv yuav ua ntaub ntawv li cas mus thov kom tus neeg txhaum plaub ua hauj lwm them tej nuj nqi rov qab?
Lawv yuav nug kom koj muab ntaub ntawvlos qhia seb koj tej nuj nqi koj them tawm kheej hauv koj hnab ris muaj li cas. Tiv tauj qhov Kev Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness Program) yog xav paub ntxiv (information) thiab toob kas kev pab (assistance).
Kuv yuav tau qhov nyiaj ntawm tus neeg txhaum plaub ua hauj lwm them rov qab tuaj li cas?
Thaum qhov nyiaj ua hauj lwm txhaum plaub pib them tuaj, tus neeg txhaum plaub yuav tsum tau muab nws cov nyiaj rau tus neeg ua hauj lwm saib nws khaws cia. Tus neeg ua hauj lwm saib xyuas no mam li muab qhov nyiaj no xa mus rau lub xeev Wisconsin Tsev Saib Xyuas Kaw Neeg lub hoob kas tuav nyiaj txiag (Wisconsin Department of Corrections cashier office), ces lawv mam li muab xav tuaj rau koj. Cov neeg txhaum plaub uas tsis raug saib xyuas los ntawm DOC, tab tsis nws rawm tshuav nqi yuav them, nws yuav tau them nyiaj tuaj mus rau cov Neeg Ua Hauj Lwm Pab Lub Tsev Hais Plaub hauv zej zog (local Clerk of Court) los yog lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Rau Zej Zog (District Attorney’s office). Ob lub hoob kas no ib lub mam li muab qhov nyiaj ua hauj lwm xa tuaj rau koj. Yog koj muaj lus dab tsi nug txog kev ua hauj lwm ntxiv nyiaj rov qab tuaj rau koj, nug tus DA los yog V/W Tus Neeg Ua Hauj Lwm Pab (V/W Specialist). Tsis tas li koj hu tau tuaj mus rau Zej Zog Lub Hoob Kas Qhov Chaw Ua Hauj Lwm Saib Xyuas (Community Corrections office) tus neeg txhaum plaub los tau thiab.
Puas muaj lwm txoj kev rau kuv taug kom kuv rov qab tau kuv cov nqi nyiaj xiam?
Ua ntaub ntawv foob kuj yog lwm txoj kev los mus sim hais seb puas tau koj tej nqi nyiaj xiam rov qab los rov koj. Ua ntaub ntawv sib foob ntiav (civil recovery) yog ib txoj kev uas nws txawv ntawm txog kev sib foob hauv lub tsev hais plaub laus (criminal case). Rawm tiam twb pib ua ntaub sib foob lawm los (filing a civil action) koj yij rawm hais tau kom tus neeg txhaum plaub ua hauj lwm them ntxiv koj rov qab nyob rau thaum lub caij lawv txiav txim ntawm rooj plaub laus (criminal case). Yog tias koj xav ua ntaub ntawv ntiav sib foob kom tau nyiaj ntxiv rov qab los (filing a civil action) tej zaum koj kuj xav tiv tauj ib tug neeg hais plaub uas nws paub txog txoj kev ntiav sib foob hais mus rau faim no (civili law); tab sis, raws li txoj cai koj kuj tsis toob kas (not required) kom muaj ib tug neeg hais plaub pab koj. Tab sis koj yuav tsum tau tiv tauj koj lub zej zog cov neeg ua hauj lwm pab rau lub tsev hais plaub thiab kawm kom koj paub txog tej ntaub ntawv yuav tau ua thiab nqi tes yuav tau them, seb lawv tsuas pub hais txog qhov nyiaj rov qab ntau npaum li cas xwb, thiab seb lub sij hawm ua ntaub ntawv koj muaj ntau npaum li cas.
[Top]
Ua Li Cas Txog Cov Neeg Sau Xov Xwm Tawm
Nyob rau tej rooj plaub ntug loj (high profile cases), ua li cas txog cov neeg sau xov xwm tawm kuj yog ib qho ua kev nyuab siab ntxiv rau koj thiab koj tsev neeg. Ntau tus neeg raug ua phem rau thiab lawv tsev neeg kuj pom tau tias qhov cia ib tug neeg nyob hauv yus tsev neeg los yog tsev neeg ib tug neeg sib paub nrog cov neeg sau xov xwm tawm sib tham kuj yog ib qho pab zoo nkauj. Tsis hais leej twg yuav yog tus sib tham nrog cov neeg sau xov xwm tawm li, koj yuav tsum paub tias koj muaj cai:
- Hais ‘TSIS KAM’ nrog lawv tham (rawm tias koj twb yeem nrog lwm cov sib tham tas ua ntej lawm).
- Kam nrog lawv sib tham; tab sis tsis kam teb tej qhaub lus nug twg los tau.
- Xaiv lub sij hawm thiab qhov chaw rau qhov yuav sib tham ntawd. Koj muaj cai tiv thaiv koj lub vaj tse tsis pub lawv tuaj sib tham hauv. Koj muaj cai tsis pub lawv tuaj sib tham ntawd koj lub tsev es mus rau lwm qhov chaw los yog hais seb koj xav thiab pom li cas rau lwm tug neeg es nws mam li hais koj cov lus tawm thiab/los yog sau ib tsab ntawv qhia tawm xwb los tau.
- Tiv thaiv koj cov me nyuam tsis pub lawv nrog leej twg sib tham. Ib tug me nyuam twg tej zaum nws kuj yuav rov qab-muaj kev nyuab siab dua (re-traumatized) yog thaum nws nrog cov neeg sau xov xwm tawm sib tham.
- Thov hais kom tsis txhob muab tej duab phem tsis zoo nkauj (offensive photos) luam tso tawm los yog hais tawm.
- Quaj (grieve) tsis pub rau lwm tus neeg pom paub txog thiab muaj cai hais cov neeg qhauj (reporters), neeg thaij duab (photographers) los yog lwm cov neeg kom lawv nav thwm koj txog qhov no.
- Hais kom lawv rho tej yam qhauj tsis thwj rov qab (retraction) los yog kho qhauj dua tej qho lawv qhauj tau tsis yog tsis raws li muaj (inaccurate reporting).
- Hais kom lawv saib taus koj ua ib tug neeg (treated with dignity) thiab nav thwm koj (respect) txhua lub sij hawm.
Yog koj muaj lus nug los yog txhawj txog qhov kev sau qhauj xov xwm tawm, hu rau qhov Kev Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (V/W Program) los yog lub DA hoob kas hais plaub ntug rau zej zog (DA’s office) yog xav tau kev pab ntxiv.
[Top]
Lwm Cov Kev Pab Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau
Yog tias koj muaj kev nyuab siab ntau yam vim muaj ib qho teeb meem kev phem kawj rau koj, koj kuj muaj cai hais kom qhov Kev Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (V/W Program) nyob hauv koj thaj tsam chaw pab qhia muab ntaub ntawv (referral information) rau kom txog lwm cov kev pab (other services), raws li kev pab sib tham (counseling), cov pawg neeg pab sib txhawb los yog tuaj koj tog (support groups or advocacy). Tsis tas li, lub Xeev Wisconsin Hoob Kas Hais Plaub Ntug Loj (Wisconsin Department of Justice), qhov
Chaw Pab Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Victim Resource Center) muaj kev pab ntau yam thiab hu mus nrog lawv sib tham tau ntawm tus xov tooj dawb1-800-446-6564 los yog hu hauv zos 608-264-9497. Qhov Wisconsin Chaw Pab Rau Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Wisconsin Victim Resource Center) muaj cov kev pab (services) raws li nram no rau cov neeg raug ua phem rau (victims of crime):
- Ntaub ntawv thiab kev pab xa mus rau lwm cov kev pab rau cov neeg raug ua phem rau uas nws muaj kev nyuab ntau yam.
- Kev Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau thiab Cov Neeg Pom Kev Phem Kawj (Victim/Witness assistance) txog txoj kev lub Hoob Kas Hais Plaub Ntug Loj (Attorney General’s Office) seb yuav hais mus rooj plaub mus li cas (prosecuting) los yog thaum lwm lub nroog zej zog tsis muaj kev pab rau cov neeg raug ua phem rau thiab cov neeg pom kev phem kawj.
- Ntaub ntawv qhia txog cov neeg raug ua phem rau cov cai nyob rau hauv Wisconsin.
- Victim Appellate Notification Services (VANS) (Cov Neeg Raug Ua Phem Rau Cov Kev Hais Plaub Ntug Qhia Seb Muaj Li Cas).
- Kev pab kom tau taub thiab kom koom tau nrog rau txoj kev hais plaub ntug laus.
- Kev pab nrog sib kho txog tej teeb meem kawj nyob rau hauv txoj kev hais plaub ntug.
- Kev pab rau cov neeg raug ua phem rau kom lawv paub siv lawv tej cai muaj.
- Kev pab khoo cov neeg raug ua phem rau kom lawv taug tau lawv tej cai muaj.
Yuav ua tau li cas yog kuv ntseeg tau tias kuv cov cai ua ib tug neeg raug ua phem rau, raug ua tsis ncaj rau lawm?
Ib tug neeg raug ua phem rau (crime victim) yog tias nws muaj lus nug txog tej qho ib tsam nws cov cai raug ua tsis ncaj rau lawm (possible crime victims’ rights violation) los yog xav ua ntaub ntawv qhia tsis txaus siab (complain) txog qhov ua tsis ncaj rau nws (rights violation) yuav tsum tau ua ntej tiv tauj qhov Chaw Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Victim Resource Center), uas yog ib qho kev pab nyob rau ntawm lub Hoob Kas Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Office of Crime Victim Services), Wisconsin Hoob Kas Hais Plaub Ntuj Loj (Wisconsin Department of Justice).
Qhov Chaw Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Victim Resource Center) tej zaum kuj pab tau ib tug neeg raug ua phem rau raws li pab nws piav qhia (raising concerns) txog qho nws tsis txaus siab, thiab pab nws nrhiav tswv yim los mus nrog kho qhov teeb meem ruag ua tsis ncaj rau (resolve the problem). Thaum qhov Chaw Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Victim Resource Center) tau paub txog qhov teeb meem lawm, nrog nrhiav kev los pab kho, thiab ua nws txoj hauj lwm los mus sim nrog kho qhov teeb meem tiav lawm, lawv mam li qhia rau tus neeg raug ua phem rau (victim) seb yuav muaj li cas tom qab ntawd (outcome). Tom qab qhov no ua tiav lawm, tus neeg uas raug ua phem rau (victim) muaj txoj cai (right) los mus hais kom qhov nws tsis txaus siab ntawm (review of the complaint) muab rau
Pawg Neeg Saib Xyuas Cov Cai Ntawm Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victims Rights Board) nrog ntsuas xyuas dua seb muaj li cas tiag (formal action).
Qhov Chaw Pab Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Victim Resource Center) tus xov tooj hu dawb yog 1-800-446-6564 los yog 608-264-9497
Pawg Neeg Saib Xyuas Cov Cai Ntawm Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victims Rights Board) yuav pab tau li cas?
Wisconsin Pawg Neeg Saib Xyuas Cov Cai Ntawm Cov Neeg Raug Ua Phem Rau [Crime Victims Rights Board (CVRB)] muaj txoj cai (authority) rov qab los mus saib ntsuas xyuas dua (review) thiab kuj ua tauj tej qho pab (take action) txog ntawm tej koj tsis txaus siab (complaints relating to) raws li koj cov cai ua ib tug neeg raug ua phem rau, raug ua tsis ncaj saib tsis taus (violations of the rights) [qhov no nws tsis yog hais txog cov neeg es ua lav tham pom kev phem kawj (not witnesses)]. Pawg Neeg no (Board) muaj cai rov qab los mus qhib (review) tej koj tsis txaus siab uas raug ua tsis ncaj rau (complaints) thiab nrhiav kev pab los mus nrog kho (provide remedies) tej yam zoo li no uas tau kawj. Qhov CVRB yuav hais tsis tau (cannot address) los yog nrog pauv (change) rooj plaub qhov kev txiav txim (outcome of a case).
Pawg Neeg Saib Xyuas Cov Cai Ntawm Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victims Rights Board) muaj txoj cai (statutory authority) los mus pab nrog kho tej yam cov neeg raug ua phem rau tsis txaus siab uas xav tias lawv cov cai raug ua tsis ncaj rau lawm nws muaj oo li nram no. Pawg Neeg (Board) muaj cai:
- Rau txim kom sawv daws paub txog (public) los yog rau txim tsis pub pej xeem paub txog (private reprimands) rau cov neeg ua hauj lwm luam (public officials), neeg ua hauj lwm (employees) los yog koos haum hoob kas tej (agencies).
- Xa tej neeg tsis txaus siab (refer complaints) tauj xub cov neeg txiav txim (against judges) mus rau cov Neeg Saib Xyuas Cov Neeg Txiav Txim (Judicial Commission).
- Nrhiav lwm cov kev pab (other relief) uas tej zaum lub tsev hais plaub (court) ua ntaub ntawv xaj raws li toob kas kom pab (protect) tau cov cai ntawm cov neeg raug ua phem rau (rights of victims).
- Ua ntaub ntawv nplua (bring civil actions) nyiaj qhov ua tsis ncaj (assess forfeitures) (tsis pub ntau tshaj $1000) uas yog txhob txwm ua saib tsis taus cov neeg raug ua phem rau (intentional violations) tej cai.
- Sau ntaub ntawv thiab qhia seb pom zoo kom ua li cas (issue reports and recommendations).
Rawm tias tej zaum koj yuav tsis txaus siab txog tej qho kev ua hauj lwm nyob rau ntawd koj rooj plaub los, Pawg Neeg Saib Xyuas Cov Cai Ntawm Cov Neeg Raug Ua Phem Rau (Crime Victims Rights Board) tsuas yog ua hauj lwm ntsuas xyuas txog (only handle) tej qho koj tsis txaus siab (complaints) uas raug ua tsis ncaj rau xwb (victims’ rights violation) nws yuav ua tsis tau lwm yam tsis muaj cai ua thiab.
♦ ♦ ♦
Ua tsaug rau koj ua tus neeg txiav txim (judge) uas rawm muaj lub caij rau kuv hais lus txog qhov teeb meem no raws tias nws twb ho kawj tas lawm. Kuv toob kas hais qhov no rau tus neeg ua hauj lwm uas nws lub luag ua hauj lwm tiag tiag yog tus yuav tsum pab kom mauj kev ncaj ncees xwb. Nws yog kuv lub hom phiaj tsis txaus siab xav ua kom qhov teeb meem raug ua tsis ncaj rau no dhau kuv pais.
-- ib tug neeg raug ua tsis ncaj rau (a victim)
[Top]
|